Γυναικεία Ενδυνάμωση

Γυναίκα και Στερεότυπα

Γυναίκα και Στερεότυπα

Της Αφροδίτης Τζουγανάκη

Άραγε σε μια αναπτυσσόμενη Ευρώπη του 21ου αιώνα χωρούν στερεότυπα; Άραγε στην Ελλάδα του 2022 γίνεται ακόμη λόγος για έμφυλες διακρίσεις; Όταν αναφερόμαστε στην θέση της γυναίκας σήμερα, στην κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, νιώθουμε ικανοποιημένοι με την ιδεολογία που επικρατεί; Άραγε αισθανόμαστε πως είναι καιρός να πάψουμε να αξιώνουμε τα αυτονόητα, όπως ίσες επαγγελματικές ευκαιρίες; Καταφέραμε να εξαλείψουμε την προκατάληψη και τις διακρίσεις, το σεξισμό; Ή μάλλον, καλύτερα, κατορθώσαμε να αποβάλουμε αμέτρητες ιδεοληψίες, λέξεις, φράσεις, με μια λέξη “στερεότυπα”; Στερεότυπα βαθιά ριζωμένα στην ελληνική κοινωνία, και όχι μόνο, που πλανώνται δίπλα από αυτή την τόσο πολυσυζητημένη και με πολλά νοήματα λέξη:  ”Γυναίκα”.

Πολλοί από εμάς θα ήθελαν να απαντήσουν σε όλα τα παραπάνω με ένα μεγάλο ναι, και  μάλιστα με την ανακούφιση που ίσως το συνόδευε. Κι όμως, με το ποσοστό των γυναικών στην Ελλάδα σε ανώτερες διοικητικές θέσεις να παρουσιάζεται ως το χαμηλότερο που σημειώθηκε μεταξύ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (μόλις 33%), καθίσταται προφανές ότι στη χώρα μας έχουμε αρκετό δρόμο να διανύσουμε προκειμένου να καλυφθεί αισθητά το χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα όσον αναφορά την επαγγελματική τους εξέλιξη. Καθημερινά, χιλιάδες γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με την επικριτική στάση που ακόμη και σήμερα τους επιφυλάσσει κυρίως ο επαγγελματικός χώρος, ως προς την επιλογή τους να συνδυάσουν σπουδές και μεταγενέστερα μια επιτυχημένη καριέρα με την μητρότητα, καθώς επικρατεί αυτή η χρόνια λανθασμένη αντίληψη σύμφωνα με την οποία, η εγκυμοσύνη και η ενασχόληση με την οικογένεια καθιστούν ίσως λιγότερο ικανή, αποδοτική, αποφασιστική μια γυναίκα σε θέση ισχύος. Πόσο λυπηρό για έναν άνθρωπο γεμάτο όνειρα και προσδοκίες να υποχρεούται ενίοτε να λογοδοτεί για τις προσωπικές του επιλογές, τα αυτονόητα δικαιώματα που με πολύ κόπο, κατόρθωσε να κατοχυρώσει και εν τέλει να εδραιώσει. Κι όμως, όπως φαίνεται ακόμη και σήμερα αμφισβητούνται είτε έμμεσα είτε άμεσα.

Καθένας από εμάς έχει βιώσει στο περιβάλλον του, είτε κοινωνικό, είτε επαγγελματικό, ίσως και τα οικογενειακό, μια φράση, μια έκφραση, έναν υπαινιγμό που αντανακλά την ύπαρξη στερεοτυπικών πεποιθήσεων. Σε απλούστατες ουδέτερες φράσεις, όπως “πήγε να πάρει τα παιδιά από το σχολείο”, “μίλησε με την νοσοκόμα”, “ο φόρτος της δουλειάς ήταν υπερβολικός και από την πίεση έκλαψε”, η πρώτη μας σκέψη για το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται δυστυχώς είναι κοινή. Η γυναίκα. Αντιθέτως, σε αντίστοιχες φράσεις όπως, “είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου”, “έχει εξέχουσα θέση”, “είναι σπουδαίος επιστήμων”, φράσεις λοιπόν που υποδηλώνουν υψηλό επίπεδο μόρφωσης και κατάρτισης η απάντηση δεν είναι η ίδια με την παραπάνω. Η συγκεκριμένη αντανακλαστική κριτική είναι αποτέλεσμα χρόνιων λανθασμένων προτύπων, υποσυνείδητων αντιλήψεων που πολλές φορές, χωρίς καν να το αντιληφθούμε κάνουν την εμφάνιση τους.

Πολύ πιθανόν να οφείλονται σε όσα καθημερινά αναπαράγονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης, στις βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις για την γυναίκα που προορίζεται για τα οικοκυρικά και την ανατροφή των τέκνων, στα λανθασμένα ερεθίσματα που από νεαρή ηλικία δεχτήκαμε και αφομοιώσαμε.

Ακόμη κι αν έχει επικρατήσει στον λόγο αυτό που συχνά ονομάζουμε πολιτική ορθότητα, αυτό το επιφανειακό αίσθημα της ενοχής μήπως τυχόν εναντιωθούμε στις σύγχρονες επιταγές ενός κόσμου ισότιμου, δίχως διακρίσεις εκφράζοντας μια στερεοτυπική άποψη για την γυναίκα, αυτό καθ΄αυτό δεν είναι αρκετό. Γιατί το πρόβλημα δεν πηγάζει μόνο από όσα ιδεοληπτικά επιλέγουμε να εκφράσουμε ή να υποστηρίξουμε, αλλά κυρίως από όσα πιστεύουμε. Κι αν οι πεποιθήσεις μας είναι σαθρές, είναι γιατί συνειδητά έτσι έχουμε επιλέξει να σκεπτόμαστε. Τα στερεότυπα γύρω από την γυναίκα συνεχίζουν να υπάρχουν. Δεν αποτελούν ουτοπία, αλλά πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που θα πρέπει να μας προβληματίζει, που οφείλουμε να αλλάξουμε, και ίσως μαζί με αυτή και τον τρόπο που σκεφτόμαστε.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.